Sant Martí d’Empúries is een dorp in het midden van de Costa Brava. Het maakt deel uit van de gemeente L’Escala en is het oorspronkelijke centrum van deze stad. Het dorp is 200 m. ten noorden van de de archeologische site van Empúries gelegen en werd gebouwd rondom de ruïnes van het oude Palaiàpolis. Het werd een van de eerste kolonies van de Foceos (575 aC.) en is daardoor ook de directe erfgenaam van de oude stad Emporion. Het dorp telt ongeveer 61 inwoners (in 2009) maar in werkelijkheid verblijven hier slechts een 15tal personen doorheen het hele jaar.

De naam Empúries is afgeleid van het latijnse ‘Empuriae’ dat op zijn beurt komt van het griekse ‘Emporion’ (markt), de naam die de grieken gaven aan de kolonie, verwijzend naar het oorspronkelijke doel van de commerciële voorpost. In de middeleeuwen is de naam Empúries of Vila d’Empúries gebleven, maar deze werd in 1766 veranderd naar Sant Martí d’Empúries (door de komst van de kerk), wanneer L’Escala de hoofdgemeente werd.

Een kleine historische samenvatting: in de 4^e eeuw voor Christus vestigden een groep Grieken, afkomstig uit Focea, zich in de eerste kolonie van Empúries, op dat moment nog het vasteland bevestigd door een smalle landengte. Deze kolonie werd Palaiàpolis genoemd (oude stad). Deze, hoewel ze aan belang verloor, werd nooit helemaal verlaten, en met het verval van het Romaanse Rijk vanaf de 3^e eeuw, werd het opnieuw de belangrijkste nederzetting. Er was continuïteit omdat Sant Martí d’Empúries een bisschoppelijke zetel was tussen 516 en 693, hoewel er amper gebouwen uit die tijd resteren. In het jaar 715 werd het hele gebied bezet door Moslims, maar het gebied werd heroverd door Charlemagne in 785.  Met de reorganisatie van de Spaanse grondgebieden in 812 werd de eerste notitie opgetekend van de middeleeuwse graaf van Empúries, Ermenguer. Sant Martí was daarom het hoofd van het graafschap tot in 1604, wanneer beslist werd om de hoofdstad te verplaatsen naar Castelló d’Empúries. Desondanks bleef de bevolking relatief stabiel. De huidige omwalling is het resultaat van latere hervormingen, zoals ook de kerk die dateert van 1507.

In meer recente periodes kwam de belangrijkste transformatie, hoofdzakelijk in de jaren 1990 gedurende de werken ter verbetering van de stad, gericht op het verbeteren van de voetgangerszone, de stranden en de oude stadswijk, om het begin van de Olympische Spelen in Barcelona te openen en de Olympische vlam te ontvangen na de overtocht over zee. In het dorp hebben we iets meer dan 5 straten en 2 pleinen. De Plaça Major is het centrum van het dorp, daar bevindt zich ook de kerk van Sant Martí. Op de terrassen van de restaurants verzamelen de mensen zich om te kunnen genieten van een uitgebreid gastronomisch aanbod.